Ben Richardson có những kế hoạch lớn và muốn nghỉ hưu sớm.

Say mê máy tính, nhưng không muốn suốt ngày gắn liền với chiếc bàn làm việc, Richardson, một nhà tư vấn về kỹ thuật dịch vụ cơ sở dữ liệu đã chuẩn bị cho cơ hội việc làm mới ngay cả khi anh hài lòng với công việc hiện tại.

Anh đi học và nghĩ về kế hoạch kinh doanh, mơ đến lúc được nghỉ hưu khỏi công việc CNTT để theo đuổi ước mơ riêng. “Tôi muốn ra ngoài làm việc, ngồi trên một chiếc ghế 30 năm liền là một sự thiệt thòi lớn”, Richardson nói.

52 tuổi vẫn làm việc như 20

Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng kinh tế khiến Richardson, 52 tuổi, nghĩ lại. Thay vì nghỉ hưu để đi du lịch, bắt đầu một ngành kinh doanh mới, hay làm tình nguyện, các cựu chiến binh CNTT đang tập trung giữ việc, nâng cao kỹ năng và nỗ lực hoạt động, có trách nhiệm với công việc như thời còn đôi mươi.

Thị trường lao động CNTT ít bị cuộc khủng hoảng tác động nhất – thực tế, các chuyên gia nói nhân lực ngành này chịu “bão” tốt hơn cả. Số liệu từ Cục Thống kê Lao động Mỹ trong quý III/2009 cho thấy tỷ lệ thất nghiệp của ngành CNTT trung bình là 5,8%, thấp hơn mức trung bình chung là 8,9%. Tuy nhiên, chính sách cắt giảm ngân sách và sa thải đã buộc nhiều phòng CNTT phải làm việc nhiều, nhận lương ít, và các nhân viên CNTT có tuổi bị ảnh hưởng nhiều hơn so với những nhân viên trẻ tuổi, những người sẵn sàng làm việc nhiều, nhận ít, có kỹ năng. Trong một nghiên cứu của Trung tâm Pew về gần 3.000 người trong độ tuổi 50-64, gần 75% nói khó khăn về kinh tế khiến họ không muốn về hưu. Gần 2/3 nói cổ phiếu của họ mất 40% giá trị, 4 trong 10 người nói quỹ hưu trí đã bị hao hụt 20-40%.

Ngay cả những chuyên gia IT có điều kiện kinh tế cũng nói họ trì hoãn nghỉ hưu vì nhiều lý do, chẳng hạn như cơ hội bắt đầu một công việc mới cạn dần, và họ không thấy thoải mái khi chấm dứt sự nghiệp ở đây. Thực tế có rất nhiều người không sẵn sàng về hưu bởi họ rất yêu công việc. Thay vì nghỉ ngơi, các công dân CNTT già lại nỗ lực ở lại làm việc, nắm bắt các xu hướng công nghệ, đầu tư vào các khóa đào tạo và mài giũa kỹ năng. Báo Computerworld đã tiến hành cuộc khảo sát đối với các nhân viên CNTT già và tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế đối với kế hoạch B sau nghỉ hưu của họ.

Richardson đã chăm chút cho kế hoạch nghỉ hưu sớm, song giờ đây ông nhận ra chưa phải thời điểm thích hợp để bắt đầu một cái mới. Rất may mắn là Richardson, tốt nghiệp trường cao đẳng với bằng về hóa học, đã quyết định đầu tư cho đào tạo và nâng cao kỹ năng nghiệp vụ trước khi nền kinh tế khó khăn, vì thế ông đã theo học bằng khoa học máy tính để đảm bảo không bị đuổi việc. Ông tốt nghiệp trường Đại học Công nghệ Colorado năm 2007. Giờ đây, ông đang nỗ lực tận dụng tấm bằng về máy tính tại công ty đang làm. Kế hoạch mới của Richardson là về hưu trong 18 đến 2 năm tới, và ông nhận ra lúc đó cơ hội mới chín muồi, chứ không phải bây giờ.

62 tuổi chưa về hưu vì chưa được hưởng bảo hiểm y tế

Glenn Kuhn, một tư vấn công nghệ tại hãng Allstate Insurance Co., cũng đang làm mọi thứ có thể để giữ công việc. Kuhn, 62 tuổi, từng hy vọng sẽ về hưu lúc khoảng 55-60 tuổi, song hiện nay ông đang đầu tư thời gian học các hệ thống lập trình. Như nhiều người khác, quỹ hưu trí của ông đã giảm mất khá nhiều giá trị. Song rào cản thực sự khiến Kuhn không thể về hưu sớm như dự định chính là chi phí bảo hiểm y tế ngày càng tăng – một mức phí hàng năm, Kuhn ước tính, sẽ khoảng 10.000 USD cho cả ông và vợ, cho đến khi họ đủ điều kiện hưởng chế độ Medicare (đây là chương trình của chính phủ Mỹ về việc chăm sóc người già trên 65 tuổi). “Tôi 62 tuổi và đã làm việc 40 năm qua, nhưng nếu vẫn chưa đủ điều kiện hưởng chương trình bảo hiểm y tế, tôi vẫn còn lo ngại”, ông nói.

Mặc dù rất yêu thích công việc, song những giờ làm việc dài và tẻ ngắt bên cạnh chiếc bàn phím, và những áp lực căng thẳng của những cuộc gọi khẩn cấp lúc 2 giờ sáng để hỗ trợ hệ thống khiến tinh thần và cơ thể ông mệt mỏi.

“Tôi đã bị đau khớp tay, phải phẫu thuật xương cổ tay. Mỗi sáng thức dậy tôi phải ngâm tay trong nước nóng mới có thể đánh máy”, Kuhn nói. “Tất nhiên không đến mức tôi như một người công nhân xây dựng phải làm việc trong trời giá lạnh với những ngón tay cóng cứng, song ở một khía cạnh nào đó, nó khiến tôi khó chịu”.

Phải trì hoãn việc nghỉ hưu, Kuhn không vẽ ra bất cứ thay đổi, kế hoạch nào cho sự nghiệp sau nghỉ hưu. Thay vào đó, ông tập trung nâng cao nghề nghiệp, trau dồi kỹ năng. Ông đang theo học lớp Unix và làm một số nghiên cứu để cập nhật các công nghệ mới nổi.

Hy vọng lớn nhất của Kuhn hiện nay là có thể làm tốt công việc và duy trì tính linh hoạt, hiện ông vẫn có thể làm việc tại nhà.

53 tuổi vẫn làm việc toàn thời gian

Steven Pratt, 53 tuổi, ở bang Illinois, đã dự định sẽ tận dụng chính sách về hưu sớm của chính quyền bang Illinois. Nếu theo quy định, ông đã có thể về hưu hợp pháp từ năm ngoái và bắt đầu kế hoạch B cho sự nghiệp sau nghỉ hưu. “Nhưng cách đây 3 năm, cơ hội cho những công việc ngắn hạn, lương cao giảm hẳn”, Pratt nói. Ông từng dự định sẽ đi du lịch đến Iowa hoặc Boston hoặc nơi nào đó trên nước Mỹ để làm việc trong những dự án chỉ kéo dài vài ba tuần song thu nhập kha khá. “Tôi đã nhận ra cơ hội, nhưng những thay đổi trong nền kinh tế khiến mọi thứ đảo lộn”, Pratt nói. Giờ đây, kế hoạch của ông là tiếp tục làm việc toàn thời gian trong 2-3 năm nữa, sau đó mới tính tiếp.

Pratt có kỹ năng lập trình máy tính, đang tham gia thêm các khóa học về ngôn ngữ tổ hợp – một kỹ năng có thể đã cũ với nhiều thị trường nhưng vẫn còn giá trị tại chính phủ bang Illinois. Pratt biết chính quyền vẫn cần đến ông. “Có nhiều cơ hội nếu tôi muốn làm việc toàn thời gian. Thực sự, tôi không muốn làm việc toàn thời gian nữa, nhưng cơ hội làm việc bán thời gian đã hết với tôi”, ông nói.

Trong khi đó Richard Langford, 67 tuổi, cũng cảm thấy áp lực từ vài năm nay. Là một quản lý dự án tại Ban Dịch vụ Công nghệ của bang Utah, Langford vẫn làm việc 40 giờ một tuần. “Kế hoạch của tôi là nghỉ hưu ở tuổi 69”, ông nói.

59 tuổi không hề nghĩ đến chuyện nghỉ hưu

Một số các nhân viên CNTT lớn tuổi khác lại không bao giờ có ý nghĩ sẽ về hưu, dù tuổi tác lớn và kinh tế ra sao. Doug Sharp, một chuyên gia hệ thống thông tin tại Cục CNTT ở Michigan, cho biết ông đã có thể về hưu ở tuổi 59 hiện nay, song ông không hề muốn.

Không phải vì tiền – ông đã đủ điều kiện để hưởng chương trình phúc lợi của bang, vì thế cuộc khủng hoảng không ảnh hưởng nhiều đến ông. Tuy nhiên, ông thích thách thức của ông việc. “Tôi từng nghĩ về việc nghỉ hưu cách đây 1 năm, nhưng sau đó lại nghĩ lại”. Sharp nói và hiện ông vẫn say mê với các công nghệ như .Net và SQL Server, rất quan trọng với tổ chức và ngành công nghệ hiện nay.

Sharp cũng cảm thấy trách nhiệm với những dự án ông đang phụ trách. “Nếu tôi nghỉ, họ sẽ gặp khó khăn”, ông nói. “Đó là khó khăn của họ, nhưng cũng là cơ hội của tôi”.

Ở tuổi 59, George Hanrahan, giám đốc hệ thống thông tin của Spokane Transit, cũng không hề vội vàng rời vị trí. Cuộc khủng hoảng không ảnh hưởng đến kế hoạch nghỉ hưu cũng như phúc lợi xã hội, song ông nhận thấy ông còn muốn làm việc thâm 10 năm nữa, đưa công ty chuyển qua những công nghệ mới hơn như camera an ninh IP, điện thoại IP, hệ thống ERP và thậm chí là truyền thông xã hội.

“Tôi thích công việc”, ông giải thích. “Nếu tôi được lựa chọn, tôi sẽ làm việc đến tận 68, 69 tuổi miễn là đủ sức khỏe”, Hanrahan nói.